HABER ARA


Gelişmiş Arama

Samsun - Bafra Olayları

.:: SAMSUN ve BAFRA OLAYLARI ::.
SAMSUN OLAYLARI :

1)
Mutarekeden sonra Samsun karışıktır.Huzur rahat yoktur.Asayişsizlik vardır.Bazı nizami askerlerle sayıları pek az jandarmalar köylerde soygunculuk yapıyorlar.dağbaşı oluyorlar,bu suretle karışıklığı arttırıyorlardı.Rum çeteleri ise soygunculuğa,Türkleri öldürmeye hız veriyor,yapıyorlar,ortalığa dehşet saçıyorlardı.

2)
İngilizlerin Samsuna asker çıkarmaları,emrindeki İlyas köyü kışlalarına yerleşmeleri rum köylerini ve kasaba rumlarını şımarmış,propagandalar başlamış,Samsun havalisini cehenneme döndürmüştü.Bir köyden diğer bir köye gitmek adeta imkansız olmuştur.Samsun hükümeti İngilizlerin müdahelesi yüzünden çetelere bir şey yapamıyordu.

3)
1914 senesinde Rusyanın ısrarı üzerine Doğu anadoluya gelen bitaraf ecnebi müfettişi:Doğu anadolunun tıpkı balkanlar gibi türklerin elinden çıkmak üzere olduğunu söylemişti.Bu sözden beş sene sonraki durum ise daha acıklı idi.Batumda Pontus hükümeti kurulmuş,Samsun ve İstanbulda teşkilata daha başlamıştı.

4)
Alay kumandanı Ferit B.Koca dağ ve gebi yolllarını iki jandarma çevirtiyor,kasabadan köylerine dönen rumlarının eşyalarını yanlarında alıkoyveriyor ve akşam üzeri bunları salıverirken mukabele görecekleri ihtar ediliyor.Nasihat ediliyor.Fakat üç gün sonra Rum çeteleri Dereköy soygunculuğu yapıyorlar,İngilizleri soyuyorlardı.

5)
Samsun-Bafra arası Rum çetelerinin elindeydi.Kuş bile uçurtmuyorlardı.yalnız posta muhafızlığı yapan jandarmalarının peşine takılarak Samsuna gitmek veya gelmek mümkün oluyordu.

BAFRA OLAYLARI :

1)
Nebiyanın Rum çeteleri,Bafra-Samsun yolunu kesmişler geleni geceni soyuyorlar,dilediklerini öldürüyorlardı.Bafranın bahçelerine kadar sokulan çetelersilah sesleri ile kasaba halkını heyecan içinde bırakıyorlar ve bekçilerle savaşmaya başlıyorlardı.Askerlede nizam ve intizam kalmamış,jandarmalar uygunsuz harekette bulunmakta ve dağbaşı olmaktadır.

2)Fethi Olayı:
Fethi aslen Rizelidir.Kendi ayarında Rizeli bir şahsı ,daha bir kaç kişiyi başına toplamış,parka gitmişler,rakı içmeye başlamışlar derken oralardan geçenlere tabanca bıçak çekmişler ve halkın heyecanına sebep olmuşlardır.Jandarma Salim çavuş Fethiyi yakalamış,kumandan İbrahim beye teslim yine o bağırmak,küfür savurmakta jandarmaya hakaret etmekte devam etmiş ve zorla susturulmuştur.

3)Sürmeneli Vak'ası:
Bafra pazarı günü cinayetle mahküm olan Sürmeneli Mehmet efendi serbest kaldığını anlayınca han kahvesinin önüne rakı masalarını kurdurmuş,silahlarını bu masaya bırakmış ve arkadaşları ile içmeye başlamıştır.Bu sırada ahali bunları seyretmektedir.Onlar çakır keyif olunca sarkıntılığa koyuluyorlardı.Hatta iki jandarma onların yanından geçebilmek için yalvarmak zorunda kalırlar.Jandarma en azılısının yakasına sarılır ve hapse atar.Mehmet efendi zorla jandarmanın elınden bu azgın adamı almak ister,jandarmayı ölümle tehdir eder.Fakat jandarma kumandanı bunu yakalar ve cezasını verir.

4)Aktekke Toplantısı:
Bafraya bir saat mesafede aktekke köyü vardır.Bir gece çetelerin burada toplanıp yiyip içmeye başladıkları haberi gelir.Zaten toplantı yeri yalnız Aktekke değildir.Daha bir çok yerleri vardır.Kumandan ve jandarma Hacimet kendilerine sonradan katılan Sürmeneli kaçak Mehmetle köyleri tarayarak giderken takip taburu ve bölük eskerleride bunlara katılmıştır.

5)Ayazma Kararları:
Adı geçen heyet ayazmada wşu kararı vermiştir.1-Nebiyan çetelerine mütareke teklif edilsin.2-Sürmeneli Mehmet çetelerle görüşsün ve uzlaşma zeminini hazırlasın.Ayazma köylülerinin nebiyan çetelerine mütareke olsun teklifini çeteler samimi görmediler.Rum çete reisleri inanamayacaklarını açıkladır.Nasıl inanacaklarsa madde madde belirtmeleri beyan etmeleri bildirirldi.Sürmeneli Mehmetin Nebiyana gelmesi ve müzakerede bulunması istenildi.Sürmenelinin nebiyana gitmesi üzerine çetelerden sekiz on kişinin silahlı olduğu halde ayazmaya geldiler.Muhtarın odasında müzakereler oldu.Uzlaşıldı ve çeteler yerlerine gittiler.Mütareke yapıldı.Fakat bu mütareke bir fayda sağlayamadı.İtimatsızlığı kaldıramadı.Evvelki durum ne ise hiç değişmedi.

6)Kumandanın Tenhibi:
Jandarma kumandanı etrafa şu tenhibi yapmıştır.Bafranın durumu tehlikelidir.Atik ve uyanık olun.Tek başınıza bir yere gitmeyin.Durumu islah edecek yine sizsiniz.Herkese jandarmaya inancını siz sağlayacaksınız.

7)Hacı Tevfikin koyunları:
Bafralı Hacı (Tevfik)in koyunlarını talap edip sakar ineğe çıkan çetelerin karşısına sakar inekliler çıkmış ve koyunları ellerinden almışlar,çeteleri darma dağın etmişlerdir.

8)Söğütlü Olayı:
Mustafa çavuş ile Molla Ahmet milli kahraman sayılabilirler.Molla Ahmet sanki hudut muhafızı idi.Köyüne bir çete sokmadığı gibi gece gündüz nöbet bekler ve bir vaka çıkmasına meydan vermezdi.Molla Ahmet çorağa bir çete evladı geçirmemiş ve sokmamıştır.Geçenler karsısında Mola Ahmeti görmüş ve ürpermiştir.

9)Muamlı ve Çocuk Boğan:
Bir zamanlar burası önem kazandı.Rum çeteleri dağlık yerlerden çorağa inmeye mecbur kaldılar.Prensip olarak adama öldürmüyorlardı.Fakat soygunculuk ediyorlardı.Yalnız çocuk boğanda Alaçam'lı Azap Hüseyini öldürmüşlerdir.

10)Düz Köyü olayı:
Çete korkusundan düz köylüler Bafraya inmiş, kaymakam, jandarma vasıtası ile köylerine çevirmişti.Jandarma Alaçamlı Hamdi diyor ki:Düz köyüne bir günde varabildik,yorgunduk.Kadınlar bizi çete yakacak diye ağlıyorlardı.Köye vardık,köyün eli silah tutanları istihkamlara girmişti.Ben uyumuştum.Gece yarısı silah sesleri işittim.Kızılırmak tarafına giden kadın,çoluk cocuk kafilesine bende katıldım.Beni kimse tanımıyordu.Panik yapmıştık.Öyle zamanlarda kimse kimseyi tanımıyordu.Düz köyünü çeteler ateşlemiş yakmışlardı.ateşlerin ziyası kızılırmağa kadar geliyordu.Kolay ahalisi kayıklarla hepimizi karşıya geçirmişti.duyduğuma göre çeteler ne var ne yoksa bu köyden almışlardır.Yanan köyün birde kozan mahallesi vardı.orayıda yakmışlar,bir kaç kişiyide öldürmüşlerdir.

ALINAN TEDBİR :
Hükümet silahşörleri topladı.Alaçam-Bafra bölüğünden bazı jandarmalar aldı.Bu çeteleri kovalamaya gönderdi.Bu kovalamayı yapanlardan birisi İhsan beydi.İhsan bey bu kuvvetleri kısım kısım ayırmış,vazifelerini bildirmişti.Bu kuvvetler çetelerle çarpıştı.Çetelere mühim zaiiatlar vermişlerdir.

BAFRA'da ÖRFİ İDARE :
Bafra bahçelerinde çeteler bir erkekle kadını parça parça ediyorlardı.Devriyeler vazifelerini iyi görmedikleri için çeteler kaçmaya muvaffak oluyorlardı.Kaymakam ahaliyi hükümet önüne topluyor ve:İdare-i örfiye ilan ediyorum.Çeteler evlerine hucuma hazırlanıyorlar.Gece herkes evinden dışarıya çıkmayacaktır.Kim çıkarsa hapsedilecek diyor.Bu sayede çeteler şehre giremiyorlar.

KAPU KAYA ve ASAR BOĞUŞMASI :
Rum çetelerinin müdafa ettikleri hatlara kuvvetlerimiz bir gece hucumu yaptılar.Bir tabur nizamiye askeri arasından 15 yaralı,20 şehit verdik.Kapu kaya ve asarı Alaçam müdafa ediyordu.Buraları taarruzumuz üzerine rum çeteleri asar mağaralarına kaçmışlardır.Bedeşli Ali Mehmet Bin Müşkülatla mağaranın kapısına kadar sokulabildi.Ve rum çetelerinin hariçle olan münasebetlerini kestiği gibi hiç birinin mağaradan çıkmasına meydan bırakmadı.Mağaradan Ali'nin Mehmed'e atılan kurşunlar boşa gidiyordu.Çünkü mehmet iyi bir yer seçmişti.Uzayıp giden bu boğuşmaya son vermek için bir çare düşünüldü ve şu karara varıldı:

1-
Mağaralar muhasara edilmeli.
2-Bir lağımla kayalar patlatılmalı,çeteleri mağradan çıkmaya mecbur edilmelidir.Bafranın eşrafı ile jandarma kumandanı lağım işlerinden anlayan Mithat Dayı isminde birini buldular ve lağım levazımını alrak Asar Kapı Kayaya geldiler.Alinin Mehmet çetelere mağaradan başlarını bile çıkartmıyordu.Yalnız ihtiyarsız hareket ettiği için İğdirliyi kaybettik..lağımcılar,taşçılar çalışmaya başladı.Birinde bizimkiler teslim olun diye beğırmaya başladı.Çeteler bu teklifi kahkahalarla karşıladılar.Bu kapıyı göçürecekmisiniz diye alay ettiler.Nöbetçilerin değiştirilmesi kararlaştırılmıştı.Bafranın oymak beyi Tirali  oğlu Mehmet beye mağaralar teslim edildi.Alinin Mehmed ve diğer muhafızlar Kapı Kayaya istirahate çekilmişlersede geceleyin şiddetli silah sesleri üzerine istirahette olan piyadeler süvarilerle kapı kayaya hareket mecburiyeti hasıl olmuş,üzerlerine şiddetli ateşlere rağmen mevzilerini almışlardır.Birde ne görsünler mağaralar boşalmış ve çetelerden kimse kalmamıştır.Mağaraların muhafazasına memur edilen gençlerin yerlerini terk etmeleri belkide menfaat görmeleri buna sebep olmuştur.

BÜYÜK TAKİP :
Görülen lüzum üzerine çeteleri takip için ahaliden eli silah tutanlara Yunan cephesinden getirtilen 20 bin kadar asker ehemmiyetli bir şekilde takibe koyulmuştu.Etraf tarandı.Bazı başarılar elde edildi.Fakat durum üzerinde bir tesir yapmadı.

VALİ HAMİD BEYİN KANAAT  ve TOKADI :
İyi ve kötü silahların ayrılması için jandarma Şükrü Tolin memur edilmişti.Her nasılsa bir tüfak patlamış,çıkan kurşun nufus memuru İshak Hafızın yüzünü sıyırarak geçmişti.Bundan korkan İzhak Hafız bizi jandarmalar vuruyor diye bağırmış ve ensesine Vali Hamit beyin tokatı yapışmış ve Hamit beydemiştir ki;Ne zamandayız,ne nufus dairesi kaldı ne hükümet.Kapatın daireleri bakayım.Bütün daireler kapandıiherkes hükümeti terk etti.Durum çok ciddi idi.

ENBAYLI CİNAYETİ :
Samsunda şahitlik yaptıktan sonra köylerine dönen üç kişi Enbiyaliye geldiklerinde çetelerin tecavüzüne uğramış,ikisi şehit olmuş biriside şakağından ağır suretle yaralanmıştır.Ağır yaralının Aktekkelei olduğu anlaşılmıştır.

JANDARMA'nın MAAŞLARI :
669 kuruştu.Öyle vakitler olduki jandarmalar bu maaşlar bie verilmedi.Jandarmanın şeref ve haysiyeti bahis mevzuu oluyordu.Bir jandarma günün birinde kumandanın Samsuna gitmesi hakkındaki emrini ancak kumandandan sahsen 10 lira aldıktan sonra yerine getirmiştir.Harcayacak paraları olmadığından bahsile jandarmalar vazife görmeyeceklerini söylemekte idiler.

ODUN MESELESİ :
Bafra bçlük kumandanı Hüseyin beyin daveti üzerine Alaçam'dan jandarma Şükrü Tolin ve Hacımet bafraya giderler.Samsun mutasarrıfının odun ihtiyacını karşılamak için Engizden odun tedarik edilmesi hakkındaki emrini bunlara bildirir.Engizde bir bölük asker vardır ve geçit yerlerine bırakılmışlardır.Kumcasğız boştur.Ahali çete korkusundan uzak köylere kaçmıştır.Enziyade tehlikeli yer kumcasğzıdır.Şükrü ve hacimet engize giderler.Onlardan bir gün evvel kumandan Hilmi beybeş suvari ile buraya gelmiş jandarmaların çete tehlikesinden dağa giremedikleri ve giremeyeceklerini anlamış ve zaten köyde kimse kalmadığından odun yapacak insan bulunmaması hasabile odun tedarikini imkan haricinde görmüş ve keyfiyeti bafraya kaymakama ve kumandana bildirmiştir.Alaçam jandarmaları şöyle hareket ederler.Bayat oğlu Mehmet ağanın köyüne giderler.50-60 yaşlarında Mehmet ağayı ve yetmiş yaşındaki kardeşini görürler.Köyde yiyicek kıttır.Yalnız süt ve yoğurt bulunur.Mehmet ağa bu odunun buradan tedarikine imkan yoktur.Bir bölük asker daha olurda dağa girilirse o vakit mümkün olabilir,amma bu odunları kimler taşıyacak.Buda çok zor bir iştir der.jandarmalar meramın elınden bir şey kurtulmaz derler ve Mehmet ağayıda yanlarına alarak çetelerin yanına gitmeye katrar verirler.O sırada hükümet hayvan topluyordu.Buda mühim bir mesele idi.Çünkü türlü yorumlara yol açmıştı.Mehmet ağa bunda tehlike gördüğü için gitmedi fakat oğlu Hasan ağayı yanlarına vermeyi kabul etti.Jandarmalar;

Emir olmadığı halde hristiyan köylerine gideceğiz.Onlarla temas edeceğiz.Aksi netice ile karşılaşırsak şeref ve haysiyetimiz kalır mı?diye düşünüyorlardı.Fakat o köyde Abus efendi vardı.Tanıdıkları idi.Hükümet adamı idi.Nihayet engize vardılar.Engiz tepesi ve yolları hiç bir zaman hristiyan bekçisisz kalmazdı.jandarmalar bu bekçi,ler arasından geçtiler.Hiç birisinin sorusuna rastlamadan Abus efendiye ulaştılar.Keyfiyeti anlattılar.Abus efendi hazinedar zade Ahmet beyin koruluğundan tedarik mümkün dedi.Askerlerin arnavutlara dokunmaması sartı ile bu iş mümkün dedi.Öylece yapıldı.Hamam dağında çeteler yüzünden sevk edilmeyen odunlarda abus efendinin delaletile odun iskelesine indirildi.Alaçam jandarmalarının bu muvaffakiyetleri takdirlerle karşılandı.Bu durumun ibret alınacak cihetleri vardır

 

ANKET

12 Eylül'de yapılacak olan Anayasa Değişikliği Refarandum için EVET mi ? HAYIR mı ?



Tüm Anketler

alacam55 alacam55
Ramazan Bayramınız Kutlu Olsun
Naci SAVLIK Naci SAVLIK
EVET Mİ? HAYIR MI?
Mehmet KORKMAZ Mehmet KORKMAZ
REFERANDUMA DOĞRU
İsa ŞENTÜRK İsa ŞENTÜRK
Karşılığı var
İlhan ARSLAN İlhan ARSLAN
NECİSİNİZ KUZUM SİZ?

VİDEO HABERLER

İSTATİSTİKLER

  • Kategori Sayısı : 7
  • Haber Sayısı : 506
  • Yorum Sayısı : 822
  • Okunma Sayısı : 625514
  • Görevli Editör Sayısı : 5
| Oyun | Puzzle | Arama Motoru | Hereni | İl İl Türkiye | Linkler | Oyunlar | Yapboz | Fıkra | Resimler | Video | Şiir | Hikaye | Blog | Güzel Sözler |
Web sitemizin dışında farklı sitelere yönlendiren linklerin içeriklerinden sorumlu tutulamaz
Destek - Bilgi - Reklam :
admin@alacam55.com | Msn : alacam055@hotmail.com | Yazılım: Mydesign | Site Admin